Onkologiya

Peşəkar və etibarlı xidmət

Ön söz
Həkimlərimiz
Foto qalereya
Video

Peşəkar və etibarlı xidmət

Onkologiya — orqanizmdə şiş xəstəliklərinin, xüsusilə bədxassəli (xərçəng) şişlərin yaranması, inkişafı, diaqnostikası, müalicəsi və profilaktikası ilə məşğul olan tibbi sahədir.

Onkologiya həm xoşxassəli, həm də bədxassəli şişləri öyrənsə də, əsas diqqət xərçəng xəstəliklərinə yönəlir. Bu sahə şiş hüceyrələrinin necə əmələ gəldiyini, orqanizmdə necə yayıldığını (metastaz), hansı risk faktorlarının bu prosesə təsir etdiyini və müalicə yollarını araşdırır.

Onkoloqlar müxtəlif müalicə üsullarından istifadə edirlər. Bunlara cərrahi əməliyyatlar (şişin çıxarılması), kimyaterapiya (dərman müalicəsi), radioterapiya (şüa müalicəsi), immunoterapiya və hədəflənmiş terapiyalar daxildir. Müasir onkologiyada bu üsullar çox vaxt birlikdə tətbiq olunur ki, daha effektiv nəticə əldə edilsin.

Onkologiya həmçinin erkən diaqnostikaya xüsusi önəm verir. Çünki xərçəng xəstəliklərinin erkən mərhələdə aşkarlanması müalicənin uğur şansını əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu məqsədlə skrininq proqramları, laborator analizlər və görüntüləmə üsulları (KT, MRT, USM və s.) geniş istifadə olunur.

Ümumilikdə onkologiya insan həyatını qorumağa, xərçəng xəstəliklərinin qarşısını almağa və xəstələrin həyat keyfiyyətini artırmağa yönəlmiş kompleks və çoxsahəli bir tibbi ixtisasdır.

Onkologiyada iki əsas şiş növü araşdırılır:

Yaxşıxassəli (benign) şişlər

Yavaş inkişaf edir
Ətraf toxumalara yayılmır
Adətən həyat üçün təhlükəli deyil

Məsələn: lipoma, mioma, adenom

Bədxassəli (malign) şişlər — Xərçəng

Sürətlə böyüyür
Ətraf orqanlara və toxumalara yayılır (invazivlik)
Qan və limfa ilə bədənin digər hissələrinə metastaz verir

Məsələn: döş xərçəngi, ağciyər xərçəngi, prostat xərçəngi və s.

Onkologiyanın araşdırdığı əsas xərçəng növləri:

Döş və uşaqlıq boynu xərçəngi (qadınlarda)
Prostat və xaya xərçəngi (kişilərdə)
Ağciyər xərçəngi
Qalın bağırsaq (kolorektal) xərçəngi
Mədə və qaraciyər xərçəngi
Dəri xərçəngi (melanoma və s.)
Leykozlar (qan xərçəngi) və limfomalar

Onkoloq kimdir?

Onkoloq — şiş xəstəliklərinin, xüsusilə xərçəngin diaqnozunu qoyan, müalicəsini aparan və xəstəni izləyən ixtisaslaşmış həkimdir. Onkoloqlar müxtəlif sahələr üzrə ixtisaslaşa bilər:

Klinik onkoloq – dərmanla müalicə (kemoterapiya, immunoterapiya və s.)
Cərrah-onkoloq – şişin cərrahi yolla çıxarılması
Radioterapevt – şişin şüa ilə müalicəsi

Xərçəngin ümumi əlamətləri:

Uzunmüddətli arıqlama
Səbəbsiz yorğunluq
Dəri və ya selikli qişalarda dəyişikliklər
Qanaxmalar və ya sağalmayan yaralar
Bədənin müəyyən yerlərində bərk və ya ağrısız şişlik
Daimi öskürək, udma çətinliyi, səsdə dəyişiklik

Qeyd:
Onkologiyada erkən diaqnoz çox vacibdir. Şiş nə qədər tez aşkarlanarsa, sağalma şansı bir o qədər yüksək olur. Profilaktik müayinələr və vaxtında həkimə müraciət xərçəngin qarşısını almaqda əsas rol oynayır.